Verdubbeling volume biologische melk in Vlaanderen

Een recordaantal (West-)Vlaamse melkveehouders maakt de overstap naar biologische productie. Door de slechte marktsituatie en de actieve informatiecampagne over de goede marktkansen in de biologische zuivel hebben veertien Vlaamse gangbare melkveehouders de omschakeling naar bio opgestart in de eerste maanden van 2016. Daarvan bevinden tien bedrijven zich in West-Vlaanderen. Dat betekent meteen een verdubbeling van het volume biologische koemelk in Vlaanderen.

Haalbaarder omschakelingstraject

Twee factoren dragen bij tot dat onverhoopte resultaat.

1)      de marktsituatie: de diepe crisis in de gangbare sector staat tegenover de groeiende markt en goede prijzen voor biologische melk. De biologische zuivelsector biedt stabiliteit tegenover volatiliteit.

2)      het omschakelingstraject is haalbaarder: de Minister van Landbouw besliste begin dit jaar om het omschakeltraject af te stemmen op dat van de buurlanden. In het nieuwe systeem kan de landbouwer in twee stappen werken: eerst de akkers en weiden omschakelen en een jaar later de koeien. Na zes maanden kan hij de melk dan als biologische melk verkopen.

Met vereende krachten

In december 2015 organiseerde de West-Vlaamse gedeputeerde voor Landbouw Bart Naeyaert een rondetafelgesprek met alle betrokken spelers uit de sector. Uitgangspunt: er zijn kansen voor biologische zuivel en die mogen we niet laten liggen. Dat resulteerde in een engagement van alle deelnemers om samen een extra boost te geven aan de biologische melkveehouderij. Gangbare melkveehouders moeten de kansen voor biologische zuivel beter leren kennen. Zo kunnen ze pas echt beslissen of dat iets voor hun bedrijf is. Omschakeling moet een weloverwogen beslissing zijn in functie van de specifieke bedrijfssituatie.
Gedeputeerde Bart Naeyaert verleent niet alleen zijn expliciete morele steun, maar ook de mogelijkheid om alle acties en actoren goed op elkaar af te stemmen, zodat een maximum aan resultaat behaald kan worden met een gerichte inzet aan middelen.

Waarom inzetten op bio?

De consumptie van biologische voeding blijft jaar na jaar (sterk) stijgen, zowel in België als wereldwijd. Dat biedt kansen, maar het lijkt erop dat de West-Vlaamse landbouwers die marktkansen onvoldoende benutten. Nochtans dwingen de lage prijzen van veel landbouwproducten hen ertoe te zoeken naar een grotere meerwaardecreatie. Biologische landbouw kan daarop een antwoord zijn. Maar de acties om biolandbouw en de omschakeling te stimuleren, gaven nog te weinig resultaat op het terrein. Bovendien maken de grote West-Vlaamse zuivelverwerkers nog geen bioproducten.
 

Kennis uitwisselen in bedrijfsnetwerk en advies inwinnen bij erkende adviseurs

De melkveebedrijven in omschakeling zijn nu volop bezig met de omschakeling van hun percelen. In voorjaar 2017 voorzien ze de omschakeling van de koeien en vanaf het vierde kwartaal van 2017 kunnen ze hun melk als biologisch aanbieden. Om dat traject goed te kunnen aanvatten, hebben ze zich verenigd in een bedrijfsnetwerk. Daarin bezoeken ze tweemaandelijks één van elkaars bedrijven en bespreken ze alle uitdagingen in groep, samen met een of meerdere voorlichters. “Als boeren moeten we meer voor de markt durven produceren en die vraagt steeds meer biomelk,” klinkt het. “Door biologisch te gaan boeren, sluit ik mijn bedrijf beter aan op de verwachtingen van de consumenten.”

De melkveehouders kunnen rekenen op heel wat deskundigheid. Zo is er een actieve medewerking van Boerenbond, het onderzoeks- en adviescentrum Inagro en de projecten Bio zoekt Boer en Bio zoekt Keten. Ook kunnen geïnteresseerden rekenen op de erkende bio-adviseurs. De actieve medewerking en de grote geloofwaardigheid en professionaliteit van enkele biologische melkveehouders in de Westhoek kan niet overschat worden in het behalen van het sterke resultaat.

De samenwerking tussen alle relevante actoren, de afstemming van alle lopende acties en de uitwerking van gezamenlijke initiatieven zorgen voor een meerwaarde. Daarvoor kreeg Johan Devreese begin 2016 een coördinerende opdracht toegewezen. Hij is erkend bio-adviseur en kent de biologische zuivelsector zeer goed.

Infosessies omschakelaars

Tussen eind januari en midden maart werden drie infonamiddagen voor gangbare melkveehouders georganiseerd. Midden april kwamen kandidaat-omschakelaars bijeen op een info- en invulsessie E-Loket voor het invullen van de Verzamelaanvraag (de aangifte bij het Vlaamse departement voor landbouw en visserij). Begin juni konden zij nog een tweede biologisch melkveebedrijf bezoeken.

Op dinsdag 28 juni was het bedrijfsbezoek aan het biomelkveebedrijf van Antoon en Jakob Devreese in Reninge de laatste activiteit van de voorjaarsreeks. Ook gedeputeerde Bart Naeyaert legde er zijn oor te luister: “Tijdens het bezoek aan het bio-melkveebedrijf van Antoon en Jacob zag ik geïnteresseerde en respectvolle jonge en minder jonge boeren die met elkaar van gedachten wisselden over de heel precieze bedrijfsvoering van bio en niet-bio. Dat is precies waar we naartoe willen.”

Ook na de zomer staan er nog een aantal activiteiten op de planning.

Bron: Inagro