"Buitenleven"

Onkruid wieden en schoffelen, naast oogsten natuurlijk, dé passie in de zomermaanden in de moestuin. Natuurlijk groeit het onkruid terug, het volgende uur of in het beste geval de volgende dag. De optimist in me vraagt me dan zich wel eens af… doet al dat eindeloze werk er dan wel iets toe? Zet ik niet gewoon beter een kip in die alles open scharrelt, als dank af en toe een ei legt en nog eens de naaktslakken onderweg opeet? Misschien.  Ik heb het even moeten leren, en werken in de bio landbouw helpt me daar enorm bij, maar ja ik kan het je fluisteren, vertellen, of schreeuwen, het doet er echt toe al dat wieden, schoffelen en hakken! Voor de kruiden, bloemen, groenten én voor mezelf. De groenten moeten die ongewenste buren niet meer uitstaan voor licht, water en voedingsstoffen en die verdwenen buren kunnen geen ongewenste ziektes of plagen meer overbrengen. Yes! Feel Good Moment in de planten hun plaats! En het doet er toe voor mezelf al dat wieden en hakken? Heel erg veel! Het brengt rust in de chaos in mijn hoofd, het aard me met de wereld rondom en heel vaak komen creatieve gedachten in me op als mijn handen en tenen bruin zien van de aarde. Alleen daarvoor al is het de moeite om een onkruidminnaar te zijn, soms.

Even terug naar de wereld rondom. Als we in de natuur kijken, die eigenwijs toch haar eigen gang gaat, zien we nergens onbegroeide bodem.  Als we dit nu eens omdraaien hebben we Feel Good Moment nummer 2. Op begroeide en/ of bedekte bodem zullen al die eeuwig terug kerende onkruid planten het veel moeilijker hebben. Mulchen of het bedekken van de bodem met organisch materiaal zoals grasmaaisel, stro, bladeren en houtsnippers heeft ongelofelijk veel voordelen voor de bodem. Onkruidzaden vallen niet op de blote bodem en zullen moeilijker kiemen. De bodem heeft door zijn extra isolatielaag minder last van de uitdrogende zomerzon en van de vriezende winterkoude. En last but not least, die mulch is een geweldige voedselvoorraad voor alle organismen in de aarde.  Voeding en humus in wording voor de groenten en kruiden. Zeker doen, dat mulchen! Wel een klein detail, voor de enthousiastelingen, mulchen trekt naaktslakken aan. Zo kan je je kippen ook weer bezig houden…. Voor die slakken, muizen en winterkou is levende bodembedekking of groenbemesters vaak een betere keuze. Groenbemesters worden gezaaid tussen of nadat de groenten geoogst zijn en blijven tot het voorjaar staan in de tuin. De wortels van de groenbemester houden de bodem vast en de bladeren beschermen de bodem  tegen harde regen. Klaver, goudsbloemen, nieuw Zeelands spinazie of winterrogge, het kan allemaal als groenbemester. Ze hebben allemaal hun eigen eigenwijsheden, zoek dus best wel op wat je wanneer en waar plant.    

Onwetendheid leidt vaak tot frustraties bij me, dus wou ik nog graag wat weetjes vertellen over de meest voorkomende (on)kruidplant, de brandnetel! Gewoon om de liefde wat aan te wakkeren….

Grote brandnetel in de tuin wijst op een bodem rijk aan stikstof. Maar de brandnetel heeft de eigenschap die stikstof te neutraliseren en zo om te zetten naar vruchtbare aarde. Geweldig evenwicht, toch? Voegen het fladderen van de dagpauwoog, kleine vos, landkaartje, gehakkelde aurelia en distelvlinder ook iets toe aan je geluk op een zonnige dag? Ze leggen allemaal graag hun eitjes op de bladeren van de brandnetels, zodat hun rupsen er later kunnen van eten/ vreten. Laat er dus zeker wat netelende tengels staan voor hen! En voor de moedigen onder ons, brandnetels kan je zo op eten of in de puree te draaien. En voor de minder moedigen, kruidenthee van brandnetel samen met munt of citroenmelisse is overheerlijk.

Oh ja, voor de onkruidliefhebbers, er zijn zelfs hele boeken over geschreven. Het onkruidenboek van Velt (*) kan ik je zeker aanraden!

(*= Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren)

Zaaien/ planten/ oogsten/ niet vergeten in september

Niet vergeten:

-              Genieten van de groenten die je kan oogsten! De chutney of passata die je maakt van die overheerlijke tomaten kan je in gesteriliseerde potten bewaren tot in de winter. Oogst oregano, tijm en rozemarijn om te laten drogen, zodat je                       binnen een paar maanden nog kruiden uit de eigen tuin in voorraad hebt. Pesto van rucola of basilicum kan je makkelijk in kleine porties invriezen en later ontdooien.

-              Maak foto’s van je groentetuin! De diversiteit aan kleuren geven niet enkel een feel good gevoel in de winter maar zo weet je nog volgend jaar met welke groenten je een goede oogst had.

-              Bewaaraardappels oogsten.

-              Rogge en haver inzaaien als groenbemester op de groentebedden die vrij gekomen zijn en waar niks meer zal worden op geteeld dit jaar.

-              Wieden en schoffelen van het onkruid in de groentebedden, mulch aanbrengen op niet bedekte bodem.

-              Het moment voor het opzetten van een nieuwe composthoop.

Zaaien:

-              Met zaaien en planten is het bijna gedaan in september. De dagen zijn nog mooi en warm maar worden elke dag korter. Kervel, sla en winterpostelein kan je nog buiten zaaien.

Planten:

-             Buiten: oerprei, sla en winterprei

-             Serre: koolrabi, peterselie en sla